Rodzaje rękawic jednorazowychRodzaje rękawic jednorazowych

Rodzaje rękawic ochronnych

Podczas pracy w warsztacie czy też sprzątania domu lub porządkowania posesji Twoje dłonie mogą mieć kontakt z mocno zabrudzonymi powierzchniami oraz substancjami niekorzystnie oddziaływującymi na skórę. Zanim więc zaczniesz działać, pomyśl o odpowiednim zabezpieczeniu. Właśnie w takich sytuacjach doskonale sprawdzają się rękawice ochronne.

Wybór konkretnego modelu zależy od tego, w jakim środowisku przyjdzie Ci pracować i jakim warunkom musisz stawić czoła. Chociaż na pierwszy rzut oka specjalistyczne rękawice niewiele się od siebie różnią, to warto znać szczegóły, które definiują ich przeznaczenie. Ta wiedza pozwoli Ci ściśle dopasować produkt do potrzeb, co jest warunkiem niezbędnym, gdy zamierzasz odpowiednio zadbać o dłonie. Tematem niniejszego artykułu są rodzaje rękawic ochronnych.

Rękawice jako środek ochrony indywidualnej

Sytuacje, w których warto mieć na dłoniach ochronę w postaci rękawic, nie należą do rzadkości. Zdarzają się zarówno w gospodarstwie domowym, jak i w pracy. Oto kilka przykładowych funkcji, jakie mogą pełnić rękawice używane jako środek ochrony indywidualnej:

  1. Zabezpieczenie skóry przed kontaktem ze środkami czyszczącymi oraz detergentami słabego działania.
  2. Ochrona dłoni podczas prac związanych z utylizacją odpadów.
  3. Zapobieganie skaleczeniom i obtarciom.
  4. Bariera higieniczna, pozwalająca na zachowanie czystej skóry.
  5. Poprawa bezpieczeństwa pracy, gdy podczas wykonywania obowiązków ma się kontakt ze śliskimi bądź mokrymi przedmiotami.
Rękawice - podział ze względu na rodzajRękawice - podział ze względu na rodzaj

Rękawice ochronne, czyli jakie?

Każde rękawice zabezpieczają przed potencjalnym zabrudzeniem dłoni, ale nie wszystkie modele z jakich korzystamy, mogą być nazywane “ochronnymi”. 

Od czego zależy czy dane rękawice należą do kategorii rękawic ochronnych? Od 21 kwietnia 2018 roku rozstrzygają to zapisy zawarte w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej. Ten akt prawny powstał, by zastąpić wycofywaną Dyrektywę o środkach ochrony indywidualnej 89/686/EWG. Do kwietnia 2023 roku trwa okres przejściowy, który umożliwia dostosowanie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich do nowych uwarunkowań.

Dlaczego zdecydowano się na taką zmianę? Rozporządzenie jest najwyższym rangą aktem w systemie prawnym Unii Europejskiej. Oznacza to, że jego zapisy są wiążące dla wszystkich państw wspólnoty. Wcześniejsza dyrektywa jedynie wskazywała cel, który w tej materii muszą osiągnąć państwa UE, ale nie formułowała precyzyjnych kroków. Wspomniany zabieg ma doprowadzić do unifikacji prawa, którego przedmiotem są właśnie rękawice.



Rodzaje rękawic ochronnych - podział na kategorie

Wspomniane tu Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 dzieli rękawice ochronne na trzy kategorie, które odpowiadają różnym poziomom zagrożenia.

Kategoria I: rękawice do użytku w warunkach minimalnego ryzyka

W tej kategorii znajdą się rękawice stosowane w przypadku minimalnych zagrożeń (np. rękawice ogrodnicze lub rękawice ochronne, zabezpieczające dłonie przed  detergentami o słabszym działaniu).

Rękawice z kategorii I mogą być testowane przez wytwórców - zgodnie ze stosowanymi standardami i normami. Producenci, na potwierdzenie deklarowanych właściwości rękawic, we własnym zakresie wydają stosowne raporty i dokumenty. Nie jest wymagany nadzór nad samym produktem oraz procesem jego wytwarzania ze strony niezależnej jednostki notyfikowanej. Na rękawicach kategorii I widnieje symbol CE.

Kategoria II: rękawice do użytku w warunkach średniego ryzyka

W tej kategorii znajdziesz m.in. rękawice przeznaczone do ogólnego użytku, od których wymaga się wysokiej odporności na przecięcia, przebicia i tarcie. Takie produkty muszą być poddane niezależnym testom i przed wprowadzeniem na rynek zatwierdzone przez

jednostkę notyfikowaną (do rękawic dołącza się informacje, zawierające: nazwę oraz adres i numer identyfikacyjny takiej instytucji).

Kategoria III: rękawice do użytku w warunkach wysokiego ryzyka 

Ta kategoria obejmuje rękawiczki zdolne sprostać najtrudniejszym warunkom (np. gdy w środowisku pracy występują zagrożenia biologiczne lub możliwy jest kontakt z substancjami chemicznymi). Niezależna jednostka notyfikowana testuje rękawice, by potwierdzić zgodność ze stosowanymi standardami i normami. Celem jest certyfikacja takich wyrobów. Sprawuje ona także nadzór nad samą produkcją - co ma zapewnić zgodność każdej kolejnej partii z tą wcześniej zatwierdzoną w toku badań. Wymogiem formalnym jest umieszczenie na opakowaniu rękawic (najmniejszej jednostce sprzedażowej) numeru identyfikacyjnego jednostki notyfikowanej (są to cztery cyfry znajdujące się przy znaku CE) a także jej adresu.

Rękawice należące do kategorii III dodatkowo dzielą się na typy:

  • Typ A: najwyższa ochrona przed substancjami chemicznymi.
  • Typ B: wysoka ochrona przed substancjami chemicznymi.
  • Typ C: podstawowy poziom ochrony przed substancjami chemicznymi.

Rękawice ochronne w świetle europejskich norm

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nie jest jedynym dokumentem, dotyczącym tej kwestii. Szczegółowe parametry, którymi winny charakteryzować się rękawice ochronne (ale też medyczne), zawarte zostały w normach opracowywanych przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN). Poznasz je po skrócie EN. Obowiązują one w jednakowym brzmieniu na terenie całej wspólnoty. W państwach Unii Europejskiej działają też lokalne Komitety Normalizacyjne. W naszym kraju taką instytucją jest Polski Komitet Normalizacyjny. Przedrostek PL przy oznaczeniach jest informacją, że PKN przetłumaczył normę na język polski.

 

Norm, które dotyczą rękawic ochronnych, jest sporo. Zakres niektórych jest bardzo szeroki (np. norma EN ISO 21420 określa wymagania ogólne oraz zawiera procedury badań dotyczących projektowania i konstrukcji rękawic ochronnych). Inne regulują pojedyncze kwestie (np. norma EN 16523-1:2015 - dotycząca rękawic chroniących przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami - obejmuje swym zakresem jedynie problem przenikania ciekłej substancji chemicznej w warunkach ciągłego kontaktu).

Normy rękawic ochronnychNormy rękawic ochronnych

Rodzaje rękawic ochronnych - przykłady

Jak już wspominaliśmy, dzięki rękawicom ochronnym jesteś w stanie zabezpieczyć dłonie przed różnymi zagrożeniami. Ich specyficzne “zdolności” wynikają przede wszystkim z użytego do produkcji materiału oraz zastosowanej konstrukcji. Oto kilka przykładów popularnych rękawic ochronnych.

Rodzaje rękawic ochronnych - rękawice diagnostyczne stosowane w medycynie

Rękawice diagnostyczne należą do środków stanowiących podstawową ochronę u przedstawicieli branży medycznej. Pełnią istotną rolę, bo mają zapobiec przenoszeniu materiału zakaźnego. W praktyce zapewniają dwustronną ochronę, bo zabezpieczają zdrowie zarówno członków personelu medycznego, jak i pacjentów, którzy także są narażeni na zakażenie. Czego należy oczekiwać od takich rękawic? Przede wszystkim muszą one stanowić skuteczną barierę dla wirusów, bakterii oraz grzybów. Ponadto powinny być dobrze dopasowane oraz dosyć wytrzymałe. 

Rękawiczki diagnostyczne mogą być produkowane z różnych materiałów:

  • Rękawiczki lateksowe diagnostyczne

Świetnie przylegają do skóry i gwarantują dobre czucie. Dzięki dużej rozciągliwości, łatwo się je zakłada oraz ściąga. Do tego są wytrzymałe. Rękawice lateksowe diagnostyczne nie będą jednak optymalnym rozwiązaniem dla wszystkich. Proteiny zawarte w lateksie mogą wywoływać alergię typu I, dlatego materiał ten nie jest rekomendowany w przypadku osób ze skłonnością do alergii.

  • Rękawice nitrylowe diagnostyczne 

Nitryl, inaczej guma butadienowo-akrylonitrylowa (NBR), to materiał wytworzony z organicznych związków chemicznych. Proces produkcji tego surowca został zmodyfikowany, dzięki czemu może konkurować z naturalnym kauczukiem. Rękawice nitrylowe stanowią idealną alternatywę dla rękawic wykonanych z tworzywa naturalnego. Często nazywane są one rękawicami z syntetycznego lateksu.

Co należy wiedzieć o tej kategorii produktów? Rękawice nitrylowe:

  • nie zawierają protein, dzięki czemu są bezpieczne dla alergików (osób uczulonych na proteiny lateksu);
  • posiadają ograniczoną zawartość akceleratorów wulkanizacji (substancji które przyspieszają proces wiązania surowca pod wpływem temperatury);
  • zminimalizowana zawartość akceleratorów chemicznych istotnie ogranicza ryzyko wystąpienia alergii typu IV;
  • posiadają dobre właściwości barierowe dla substancji chemicznych.

  • Rękawice winylowe diagnostyczne

Winyl to jedno z tworzyw PVC. Wspomniany polichlorek winylu (PVC), dzięki swoim właściwościom ma szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Rękawice winylowe są przyjazne dla skóry osób ze skłonnością do alergii typu I i IV.

Ze względu na użyty surowiec, rękawice winylowe to najtańsze rękawice w ofercie MERCATOR. Sprawdzą się w trakcie wykonywania czynności, które wymagają częstego zmieniania rękawic. Należy jednak pamiętać, że nie są one przeznaczone do pracy, podczas której użytkownik ma kontakt z dużą ilością płynów (rekomenduje się je do używania w środowisku suchym). Spośród dostępnych na rynku rodzajów rękawic, rękawice winylowe są najmniej wytrzymałe na uszkodzenia mechaniczne.

Rodzaje rękawic ochronnych - rękawice chirurgiczne

W tym przypadku - rzecz jasna - liczy się precyzja, więc rękawiczki muszą być idealnie dopasowane do dłoni. Powinny dobrze przylegać, ale też nie mogą być zbyt ciasne, aby uniknąć dyskomfortu. Wymaga się, by miały kształt zgodny z anatomią - stąd rozróżnienie na rękawice prawe i rękawice lewe.

Rękawice chirurgiczne najczęściej występują jako produkty medyczne w wersji sterylnej. Ta kategoria nie jest jednolita, bo dzieli się na podrodzaje. Możemy tu znaleźć m.in.:

  1. Rękawiczki lateksowe bezpudrowe
  2. Rękawiczki lateksowe pudrowane
  3. Rękawice syntetyczne

Rodzaje rękawic ochronnych - rękawice gospodarcze

W tej kategorii znajdują się wyroby, z których skorzystasz w trakcie prac domowych czy pielęgnowania ogrodu, czyli w warunkach charakteryzujących się ograniczonym zagrożeniem. Rękawice gospodarcze cechuje prosta konstrukcja. Przede wszystkim mają być wygodne i zapewnić użytkownikom swobodę ruchu. Dla lepszego dopasowania, producenci wprowadzają niekiedy zróżnicowanie na rękawiczki prawe oraz rękawiczki lewe (chociaż zdarzają się też wersje uniwersalne). Częstym detalem są mankiety, chroniące także nadgarstki. Niekiedy wewnątrz dodawana jest bawełniana wyściółka, która powinna absorbować pot oraz ułatwiać zakładanie. Rękawice gospodarcze produkowane są z różnych materiałów: gumy, lateksu, nitrylu oraz winylu.

Rodzaje rękawic ochronnych - rękawice dziane

To rękawice, z których korzystają na przykład magazynierzy podczas rozładunku transportów czy budowlańcy wykonujący prace manualne. Pozwalają pewnie chwycić narzędzie lub przenoszony przedmiot, chronią też przed obtarciami oraz innymi kontuzjami dłoni. Mogą być wykonane z przewiewnej bawełny. Choć takie modele zapewniają minimalny poziom ochrony, to lepsza cyrkulacja powietrza ma pozytywny wpływ na poziom higieny, co docenisz podczas długiego dnia pracy. Bardziej wytrzymałe są rękawice z poliestru oraz nylonu. By poprawić chwytliwość, często materiał powleka się gumą albo nitrylem. Takie rękawice mogą mieć też ściągacz, zapobiegający zsuwaniu się z dłoni. To produkt wielorazowego użytku, chociaż - przy intensywnej pracy - ich żywotność jest ograniczona. Można je prać, ale czasami po takim zabiegu zaczynają się kurczyć.

Rękawice ochronne przeznaczone do czynności techniczno-eksploatacyjnych

W sytuacji, gdy używasz rękawic w wymagającym środowisku zakładów przemysłowych, warsztatów lub laboratoriów, powinny wzrosnąć Twoje oczekiwania względem ich wytrzymałości. Zwykle taka odzież jest po prostu bardziej narażona na uszkodzenia mechaniczne.

Rękawiczki ochronne przeznaczone do czynności techniczno-eksploatacyjnych

i przystosowane do pracy w trudniejszych warunkach zazwyczaj mają przedłużony mankiet. Pozwala on chronić także nadgarstki oraz część przedramienia. Równie istotną kwestią jest zapewnienie pewnego chwytu (szczególnie, gdy praca odbywa się w środowisku wilgotnym lub pracownik ma kontakt ze śliskimi przedmiotami). W takim przypadku dobrym rozwiązaniem jest nadanie rękawicom tekstury, która zwiększa tarcie. Poprawa chwytliwości przekłada się wtedy na wyższy poziom bezpieczeństwa.

Rodzaje rękawic ochronnych: pudrowane i bezpudrowe

Na koniec warto też wspomnieć o klasyfikacji związanej ze stosowaniem pudru (o której napomknęliśmy już w części poświęconej rękawicom chirurgicznym). Wyróżniamy tutaj dwa rodzaje produktów:

  • Rękawice pudrowane (wewnątrz mają puder, co zapobiega przyklejaniu się materiału do dłoni i ułatwia ich zakładanie).
  • Rękawice bezpudrowe (zaletą modeli pozbawionych pudru jest to, że nie pozostawiają śladów na dłoniach).

Rękawice ochronne diagnostyczne nitrylowe, winylowe, lateksowe:

Rękawice ochronne dla profesjonalistów